نشریه خبری کافه نیوز دالاس

قرداد ۲۵ ساله تجاری میان ایران و چین

از فاجعه تا امید

۱۹۲

- Advertisement -

مدتی است که «قرارداد ۲۵ ساله تجاری میان ایران و چین» بر سر زبان ها افتاده است و درباره آن نظرهای متفاوتی شنیده می شود. از دفاع وزارت امور خارجه ایران به نمایندگی محمد جواد ظریف تا انتقادهای برخی نمایندگان مجلس و حتی محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور سابق ایران. اما مفاد و جزئیات این قرارداد چیست؟

مبلغ کل قرارداد بالغ بر ۴۰۰ میلیارد دلار می باشد و زمینه های اصلی سرمایه گذاری، صنعت نفت و پتروشیمی ایران و نیز توسعه زیرساخت های صنعتی و ترابری است. مطابق این قرارداد چین باید در ۵ سال نخست بخش اعظمی از منابع مالی را به پروژه های مربوطه تزریق نماید و سپس به صورت تدریجی مابقی منابع را نیز وارد چرخه اقتصادی ایران کند.

از ۴۰۰ میلیارد دلار مورد بحث، مبلغ ۲۸۰ میلیارد دلار مختص صنعت نفت و پتروشیمی ایران خواهد بود و مابقی به ارزش ۱۲۰ میلیارد دلار در سایر زمینه ها هزینه می گردد.

تا اینجای کار همه چیز به ظاهر عالی به نظر می رسد اما چه مسائلی در میان است که از نماینده مجلس و رئیس جمهور اسبق و اتاق بارزگانی لب به شکایت گشوده اند؟

در حالی که جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران از این توافق به عنوان یک «توافق راهبردی» یاد می کند، فریال مستوفی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی تهران می گوید: «شنیده شده که این قرارداد این حق را به شرکت های چینی می دهد که بدون انجام هیچگونه مناقصه ای پروژه های نفتی و پتروشیمی کشور را در اختیار خود بگیرند.»

گویا در این میان هیچ نقشی هم برای شرکت های خصوصی داخلی و دیگر شرکت های صاحب دانش و تکنولوژی در نظر گرفته نشده است و در واقع استفاده از دانش و تکنولوژی «چینی» یک «باید» است.

از سوی دیگر طرف چینی می تواند مطالبات ایران را با دو سال تاخیر پرداخت نماید و آن هم با ارزهای بی ارزشی چون یوان چین یا پول کشورهای افریقایی که چین در آن ها فعال است. ایران نیز این پول را از طریق بانک هایی در آلمان، ترکیه و اتریش به دلار یا ارزهای ارزشمند دیگر تبدیل می کند که در این بین، هیچ سخنی از نرخ های مبادله ارز و کارمزدها و… به زبان آورده نشده است!

پترولیوم اکونومیست – رسانه بریتانیایی – مدعی است که دولت چین می خواهد از نیروی کار ارزان قیمت ایران برای ساخت کارخانجاتی که توسط کمپانی های بزرگ چینی طراحی و بر اساس نیازهای چین و طبق منابع ایران ساخته خواهند شد استفاده نماید. بر اساس ادعای پترولیوم اکونومیست ایران نیز در این قرارداد استراتژیک ۲۵ ساله در سه زمینه سود خواهد برد. اول اینکه چین یکی از پنج کشور دارای کرسی دائمی و حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل است و این می تواند برای ایران بسیار مهم و تعیین کننده باشد به ویژه در زمینه جلوگیری از تصویب تحریم های بین المللی و قطعنامه ها.

همچنین قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین به طرف ایرانی امکان خواهد داد که تولیدات حوزه نفت و گاز و پتروشیمی خود را افزایش دهد و دولت چین نیز طی این قرارداد متعهد شده طرح توسعه فاز یازدهم میدان عظیم گازی پارس جنوبی را تکمیل سازد، در حالی که سهم یک شرکت چینی اکنون ۵۰٫۱ درصد از این میدان نفتی است اما بعد از اعمال تحریم های سال های اخیر ایالات متحده پیشرفت چندانی در توسعه این میدان نداشته است. منعفت سوم ایران از این قرارداد بلند مدت این خواهد بود که چین متعهد می شود واردات نفتی خود از ایران را بدون توجه به تحریم های ایالات متحده افزایش دهد.

این در حالی است که سخنگوی وزارت امور خارجه ایران همه ادعاها درباره مفاد این قرارداد را رد کرده و گفته است: «همه گمانه زنی در این خصوص را رد می‌کنم. هیچ کدام از مفادی که در رسانه‌ها و افراد مطرح شده واقعیت ندارد. براساس نگاه راهبردی با کشورهای دوست و نزدیک تلاش داریم رابطه را درازمدت تعریف کنیم و با بقیه کشورها که با ما دارای روابط دوستانه و حسنه هستند براساس احترام و منافع متقابل آماده‌ایم چنین سندهایی را امضا کنیم و با برخی در حال مذاکره در این زمینه هستیم.احساس می‌کنم سند جوری است که در آینده بشود آن را کامل منتشر کرد.»

محمود احمدی نژاد هم یکی از منتقدان این سند ۲۵ ساله است. وی در یک سخنرانی در استان گیلان اظهار داشت: «شنیده‌ام که در حال مذاکره هستند و می خواهند یک قرارداد جدید ۲۵ ساله با یک کشور خارجی منعقد کنند و هیچکس هم خبر ندارد. هر قراردادی که مخفیانه و بدون در نظر گرفتن خواست و اراده ملت ایران با طرف‌های خارجی منعقد شود و برخلاف منافع کشور و ملت باشد، معتبر نیست و ملت ایران آن را به رسمیت نخواهد شناخت. اگر اجازه دهید ملت از محتوای توافقات و معاهدات با طرف‌های خارجی اطلاع پیدا کند، به نفع خود شما خواهد بود زیرا افکار ملت فعال می‌شود و پیشنهاد می‌دهد و مطالبه می‌کند و اگر خللی یا اشکالی باشد، اصلاح می‌شود.»

وزارت امور خارجه ایران هم در پاسخ به انتقادهای تند احمدی نژاد عنوان نموده که: «همکاری‌های راهبردی ایران و چین دشمنانی داشته باشد که دست به فضاسازی و تخریب این روابط بزنند. این سند افتخارآمیز و به نفع منافع دو کشور است و وقتی منتشر شد همه متوجه جزییات آن خواهند شد.»

مانند هر موضوع دیگری، قرارداد راهبردی ایران و چین هم در کشور به یک جنجال تبدیل شده است. در حالی که می توانست با شفاف سازی از ابتدا و در نظر گرفتن خواست مردم و شرایط سیاسی ایران، و مانند فعالیت های سیاسی-اقتصادی سایر کشورها، از آغاز دارای روندی طبیعی و منطقی باشد. شاید این هم یکی از روش های دولت ایران برای قرار دادن مردم، منتقدان و جامعه بین المللی در «عمل انجام» شده باشد. چه در غیر اینصورت می توانست مانند بسیاری از کشورهای پیشرفته مانند سوئیس، پیش نویس این طرح را به آراء عمومی بگذارد یا مانند مللی چون ایالات متحده امریکا یا آلمان، از نخستین روز مطرح شدن بحث، به رسانه ها اجازه تجزیه و تحلیل جزئیات داده شود. اگر هم هنوز مفاد این قرارداد مشخص نشده است، سخن گفتن از آن در میان عموم مردم و افکندن استرس بر «بازار» نشان از ضعف های عمیق مدیریتی در کشور است.

- Advertisement -

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.